۱) کوهنوردی چیست؟
بر اساس منابع رسمی فدراسیون، کوهنوردی امروز یک علم و دانش سیستماتیک است که از مجموعهای از مهارتها، تجهیزات، روشها و استانداردهای بینالمللی تشکیل شده و تنها یک «فعالیت ورزشی» محسوب نمیشود؛ بلکه مجموعهای از اصول فنی، ایمنی و رفتاری را در بر میگیرد. همانگونه که در اسناد آموزشی آمده است:
«امروز کوهنوردی بهصورت یک علم درآمده و منابع مدون خاص خود را دارد.»
این جمله نشان میدهد که کوهنوردی با گذر زمان از یک فعالیت سنتی و تجربی، به یک رشتهی آموزشی و حرفهای تبدیل شده است که قواعد و مبانی مشخص دارد.
یکی از ویژگیهای اساسی کوهنوردی این است که بر پایهی تکنیک، تمرین و توانایی تحلیل خطرات بنا شده است. طبق متون رسمی:
«کوهنوردی فنی… برای مبتدیان خطرناک است و انجام آن نیازمند دانش و مهارت کافی است.»
این عبارت نشان میدهد که ماهیت کوهنوردی فراتر از یک تفریح ساده است و به تصمیمگیری، شناخت مسیر، اصول امداد، تجهیزات صحیح، مدیریت هوا و توانایی کنترل شرایط پیشبینیناپذیر وابسته است.
به بیان تکمیلی:
کوهنوردی سفری است میان جسم و ذهن؛ ترکیبی از طبیعتپیمایی و خودشناسی، که هدف نهایی در آن فقط «رسیدن به قله» نیست، بلکه تجربهی رشد شخصی، افزایش انضباط ذهنی و اتصال عمیق با طبیعت است.
______________
۲) کوهنورد کیست؟
در نگاه فدراسیون، کوهنورد تنها کسی نیست که به بلندیها صعود میکند؛ بلکه فردی است که:
• مسئولیتپذیر است،
• به محیطزیست احترام میگذارد،
• اصول ایمنی را رعایت میکند،
• فرهنگ کوهستان را پاس میدارد،
• و در برابر طبیعت فروتن است.
در فصل وظایف کوهنورد آمده است:
«هر کوهنورد باید با رعایت اصول اخلاقی و احترام به دیگران، امنیت خود و دیگران را تضمین کند.»
این جمله تأکید میکند که کوهنوردی تنها مهارت فنی نیست، بلکه رفتاری فرهنگی و اجتماعی نیز هست.
کوهنورد همچنین عضوی از جامعه جهانی کوهنوردی است. در اسناد رسمی، ارتباط این ورزش با فدراسیون جهانی کوهنوردی (UIAA) یادآوری شده است:
«کوهنوردی با ساختار جهانی و اصول رسمی UIAA تعریف و ساماندهی شده است.»
این نشان میدهد که کوهنوردی با استانداردهای مشخص و مورد پذیرش جهانی هدایت میشود.
و اما تکمیل علمی:
کوهنورد واقعی کسی است که در عین قدرت،متواضع است؛ در عین هدفمندی، مراقب است؛ در عین شور صعود، مسئولیتپذیر است؛ و میداند که هیچ قلهای ارزش بیتوجهی به اخلاق، طبیعت و جان انسانها را ندارد.
(نسخه علمی مجموعه ی آموزشی -1 – انتشار در وبسایت باشگاه کوهنوردی آلپ شیراز)
منبع: جزوات آموزشی فدراسیون کوهنوردی